برای درک بهتر از موقعیت شرکت اپل بهتر است نگاهی به تاریخچه این شرکت بیاندازیم. زمانی که شرکت اپل غرق در بحران بود و استیو جابز مانند یک منجی به شرکت برگشت و آن را نجات داد.
دهه هشتاد میلادی اوج شرکت اپل در آن دوران بود و این شرکت با سیستمهای Apple II در حال تصاحب بازار بود. اما در دهه بعدی با افزایش قدرت مایکروسافت و خروج استیو جابز، مشکلات یکی پس از دیگری مقابل این شرکت سبز میشد. اپل نزدیک به ۱۰ سیستم متفاوت از مکینتاش به صورت همزمان به فروش میرساند بدون اینکه مشتریها حتی بدانند تفاوت این سیستمها در چیست. همین اتفاق به کاهش شدید درآمد اپل در سال ۱۹۹۶ منجر شد.

فیل شیلر درباره وضعیت آنسالهای اپل میگوید:
بیشتر شبیه به جنون و دیوانگی بود. اپل تیمهای اضافه زیادی برای تولید محصولاتی قرار داده بود که نتیجه آنها چیزی جز آشغال نبود.
اوضاع اما با بازگشت استیو جابز به شرکت تغییر کرد. در اولین سال ورود، جابز ۷۰٪ از تولیدات شرکت را، شامل پرینترها و سرورها، متوقف کرد. جابز معتقد بود که کارمندانش ارزششان بیشتر از آن است که چنین محصولات بیکیفیتی تولید کنند. به همین خاطر استراتژی خود را بر مبنای کوچکتر کردن شرکت قرار داد. بسیاری از محصولات را از چرخه تولید خارج کرد و بیش از ۳ هزار نفر را اخراج کرد تا بلاخره باز هم شرکت به سوددهی برسد. بلاخره راهحل جابز داشت جواب میداد.
جابز هنگام بازگشت خود به اپل، جانی آیو را سرپرست تیم طراحی محصولات اپل کرد و تمرکز شرکت را بر روی چند محصول محدود قرار داد تا کیفیت آنها بالا ببرد. نتیجه این تغییر استراتژی و دیدگاه اپل خلق محصولات بیسابقهای شد که هر کدام تکانی اساسی به بازار داد. عرضه آیپاد، آیفون و آیپد هر کدام به تنهایی موج عظیمی به راه انداخت و اپل را به عنوان باارزشترین شرکت در دنیا مطرح کرد.

جابز اما در سال ۲۰۱۱ بر اثر سرطان در گذشت و در این پنج سال به نظر میرسد خلاقیت و اثر جانی آیو، شریک معنوی جابز، در اپل نیز کمتر از پیش شده است. اما شواهدی وجود دارد که میتواند شما را هم نگران شرکت اپل بدون جابز و آیو بکند.
دو دهه بعد، بحران به شرکت بر میگردد
حالا اما شرکت هیچ منجی، مربی یا مدیر خلاقی ندارد که آن را نجات بدهد و باز هم در حال نزدیک شدن به همان بحران قدیمی است؛ تعداد زیاد محصولاتی که گاه کیفیت لازم و مورد انتظار خریداران را ندارند. نگاهی به بعضی محصولات و تصمیمات اپل بیاندزیم:
مکبوک پرو: لپتاپی که خلاف وعده باتری خود عملکرد ضعیفتری را ارائه میکند، برای اتصال هر وسیله جانبیای به دانگل نیاز دارد، از شارژری استفاده میکند که قطع ناگهانی آن میتواند آسیبرسان باشد و با تمام این موارد قیمتی بالاتر از نسل قبلی خود دارد؛ البته بخاطر یک نوار ابزار لمسی!
ایرپاد: ایرفونهایی که معمولا با گوشیها عرضه میشوند را تصور کنید، حالا سیم آنها را قطع کنید، شما قطعاتی مشابه ایرپاد اپل دارید. قرار بود این ایرپادها جایگزین ایرفونهایی شوند که بخاطر حذف جک ۳.۵ میلیمتری دیگر نمیتوانند به آیفون ۷ متصل شوند. هدفونهایی بیسیم با قیمت بسیار بالا و طراحیای بسیار ضعیف که از شرکت اپل شاید فقط رنگ آن را به ارث برده باشد.

اپل واچ: این ساعت هوشمند یکی از مهمترین محصولاتی بود که درون شرکت اپل بدون جابز عرضه شد. نسل دوم این ساعت واقعا تفاوت محسوسی با نسل اول ندارد، البته اگر GPS یا ضدآب بودن را نادیده بگیریم. رابط کاربری آن یکی از غیرجذابترین رابطها در میان ساعتهای هوشمند گران قیمت است و شاید اگر برند اپل را یدک نمیکشید هیچ وقت محبوب نمیشد.
دانگل، دانگل و باز هم دانگل: به سختافزارهای جدید اپل نگاه کنید؛ آیفون ۷ و مکبوک پرو. برای اتصال هدفون به آیفون، اتصال حافظه جانبی به مکبوک پرو و برای اتصال اکثر لوازم جانبی نیاز دارید تا دانگلهای متفاوتی را با قیمت گران تهیه و همیشه همراه خود داشته باشید. اتفاقی که مورد رضایت هیچ کاربری نیست.

اینها تنها بعضی از تولیدات سختافزاری اپل هستند که اگر سابقه و اعتبار اپل را به عنوان پشتیبان نداشتند شاید در بدو ورود به بازار با شکست مواجه میشدند. اما مشکل اپل دامنگیر تولیدات نرمافزاری این شرکت هم شده است:
سیری: این دستیار شخصی در ابتدا بسیار جذاب و پرقدرت همراه با آیفون ۴ اس وارد شد، اما مدت زیادی در همان حالت درجا زد. حالا با ورود دستیارهای شخصی قدرتمندی مثل مایکروسافت کورتانا، گوگل اسیستنت و آمازون الکسا به نظر میرسد سیری آنطور که باید دیگر جایگاه بالایی در میان دستیاران دیجیتال ندارد.
آیتونز: اگر شما یه دستگاه اپلی نداشته باشید و مجبور نباشید که آیتونز نصب کنید، چند درصد احتمال دارد حتی فایل نصبی این برنامه را در کامپیوتر خود نگه دارید؟ این برنامه در سالهای اخیر هیچ تغییر خاصی نداشته است. طراحی بسیار قدیمی، منوهای پیچ در پیچ و ناکارآمدی آن باعث عدم محبوبیت این برنامه، حتی بین دارندگان دستگاههای آیفون است.

نرمافزارهای پیشفرض: نگاهی به نرمافزارهای پیشفرض آیفون یا آیپد خود بکنید؛ ساعت، تقویم، ایمیل، هواشناسی، اخبار و دیگر برنامههای پیشفرض. چه تعداد از این برنامهها واقعا تکامل یافته و پخته هستند؟ اکثر کاربران ترجیح میدهند این برنامههای خام و با کاربرد ضعیف را در اولین فرصت با برنامههای ساخت دیگر شرکتها جایگزین کنند.
راه برای اوجگیری مجدد باز است
فکرمیکنید مشکلات فقط به بخش تولیدات سختافزاری و نرمافزاری برمیگردد؟ بهتر است مروری به بخش تبلیغات و بازاریابی هم بکنید. در اینکه استیو جابز یک ارائه کننده ماهر بود هیچ شکی نیست، اما آخرین تبلیغات جذابی که از شرکت اپل دیدید مربوط به چه زمانی است؟ تبلیغات مربوط به مکبوک پرو جدید و حتی تاکید بیش از حد در معرفی آیفون بر روی رنگ مشکی را با تبلیغاتی مثل 1984 یا کمپین تبلیغاتی Think Different مقایسه کنید تا متوجه شوید اپل در حال طی کردن چه روندی است.

طبق برنامههای اعلامی از سوی اپل، نه تنها این شرکت فعلا قصد ندارد در همین اندازه بماند بلکه پروژههای عمومی نشدهای مانند خودروی خودران و عینک هوشمند را نیز در آستین دارد. به بعضی از محصولات اپل در بالا اشاره کردیم، حال آنکه محصولات دیگری مانند اپل تیوی، اپل مکپرو، آیکلود و اپل موزیک وجود دارند که یا بسیار کند بهروزرسانی میشوند یا اشکالات عمده و مشخصی دارند. به نظر میآید شرکت اپل باز هم به یک مربی و منجی نیاز دارد تا تیمهای اضافی را حذف و بر روی محصولات خاص خود سرمایهگذاری کند تا نتیجه آن با کیفیتتر و در خور توجه باشد.
در گذشته یکی از شعارهای اصلی اپل «just work» بود که کاربران را دعوت میکرد تا بهجای کلنجار رفتن با عیبهای مشخص دستگاه، خرابیهای سیستم عامل و تجربه کاربری نامناسب، با خرید محصولات اپل فقط بر روی کار خود تمرکز کنند. اما حالا اپل با این مشکلات معمول و دور از انتظار از آن شرکت، عدم شناخت دقیق نیازهای کاربر، پیشرو نبودن و علاقه زیاد به استفاده از دانگلها دارد به بیراهه میرود.
امیدواریم در آینده نزدیک باز هم محصولات تولیدی شرکت اپل به اعتبار این شرکت اضافه کنند نه آنکه این شرکت برای ماندن در بازار و فروش بیشتر از اعتبار قبلی خود خرج کند. نظر شما درباره آینده این شرکت و بازار تکنولوژی چیست؟ آیا اپل میتواند خود را به عنوان یک شرکت خلاق و با کیفیت نگه دارد یا باز هم دچار همان بحران تکراری میشود؟
نظرات(50)
یوسوف
sink
فکر میکنن مردم هنوز به تجمل گرایی در اینجور وسایل الکترونیکی اهمیت میدن (البته ایران رو فاکتور میگیریم که حداقل ۱۵ سال از دنیا عقبتر حرکت میکنه)
اپل هنوز به این تفکر نرسیدهکه موبایل و لبتاپ امروز یه وسیله ی عادی هست که دست هر موجود دوپایی دیده میشه . لبتاپ تو هر خونه ای پیدا میشه . امروز مردم دنبال این هستن کارشون زود راه بیوفته . دنبال قدرت و امکانات هستن. الان دیگه ارزش معنوی اینجور دستگاه ها اونقدر نیست که بخواد از شرکتی اسطوره بسازه وقتی که طرف از پراید پیاده میشه و آیفون داره ، نشون میده که آیفون ارزونه و خریدنش برای مردم کاری نداره
حالا که اپل از تجمل افتاده ، مردم چیزی رو انتخاب میکنن که امکانات بهتری داره و قیمت مناسب
امروز هر شرکتی که نوآور و به صرفه نباشه حذف میشه
قرن ۲۱ قرن طلا و دلار و تجمل نیست . قرن هوش مصنوعی و ربات و قدرت دیجیتاله
مخصوصا تو حوزه کاری اپل . و اپل اینو نمیفهمه
سام
من هم از ایران هستم مانند شما ولی فرق داریم نه بخاطر برند نه بخاطر مدل بلکه بخاطر ذهن و نوع بینش 100% فرق داریم
بنده از کابران قدیمی اپل و iOS هستم و همواره از محصولات با کیفیت این شرکت استفاده میکنم من قصد دفاع از برند اپل رو ندارم ولی از رضایت و تجربه ام از محصولات و خدمات این شرکت دفاع میکنم پس صحبت سر رضایت هست نه برند این رو اول گفتم که شما و کسی بی خود و بیجهت اشاره به جانب داری و این اتهام به بنده را نشانه نگیرید.
دوست عریز بنده در ایران همه چی رو را برحسب نیاز و استفاده از اپ استور و ایتونز خریداری میکنم و هیچ نیازی به اتصال دستگاهام به کامپیوتر ندارم (سالهاست به کامپیوتر وصل نشده اند) از برنامه بگیر تا فیلم و سریال و مجله و موسیقی همگی قانونی خریداری میشه چرا؟ چون طرز استفاده و فکر من با شما فرق میکنه چون قانونی استفاده میکنم چون دوست فلان شرکت و برنامه نویس و ارتیست را حمایت کنم چون کیفیت اورجینال سارنده برام مهمه چون iCloud ارشیو برام مهم و ماندگاره با فضای نامحدود فروشنده....این مورد اول
مورد دوم خدمات و سرویس اپل هست که خیلی راضی هستم هر گونه مشکلی داشته باشم فورا باشون در تماس هستم و مشکلم رو در عرض 24 ساعت حل می کنند حتی 50 دلار برگشت پول ازشون گرفتم که در عرض 1 ساعت واریز کردند حتما تو ایران از این زودتره؟....این مورد دوم
تفکر اشتباه!؟ اپل داره ورشکست میشه و نمیدونم اخر راه و....فقط و فقط از جانب افرادی مثل شما و ذهنیت شما که نمیدونم براساس چه مستندات و خیالی هست زاییده شده اپل ثروتمندترین برند جهان هست و بیشترین سرمایه و بورس را در جهان داره محصولات این شرکت همچنان در صدر پروفشترینهای جهان و در جداول برتر رانگینگ فنی و مالی به چشم می خورند و همچنان ملاک مقایسه با محصولات شرکتهای دیگر جهان هست. مستندات کاملا مشهود و قابل ارایه و رویت هست. ساختمان سفینه اپل یکی از بزرگترین و پرهزینه ترین ساختمانهای ایالات متحده است این مورد سوم
در هر صورت هیچگاه نوع و طریقه استفاده تون از محصولات این شرکت و پیشنهاد خودتان را با استفاده دیگران و جهانیان مقایسه نکنید.
آرش
مهدی
ناشناس
۱- بعد از انتشار مطلب پیتر تیل، بنیانگذار پیپل، هم توی مصاحبهش این مطلب رو عنوان کرد که اپل داره وارد دوره نزول میشه.
اطلاعات بیشتر: https://www.rt.com/business/373418-peter-thiel-apple-end/
۲- هیچکس منکر جایگاه فعلی و قدرت بلامنازع اپل در بازار گوشیها و تبلتها نیست، بحثی که مطرح شد درباره آینده اپل هست. شاید ۵ یا حتی ۱۰ سال آینده.
۳- در مورد ایرپادها نگاهی به ظاهر جمع و جور و کوچک هدفونهای شرکتهای مطرح مثل جبرا بکنید. یا حتی موتو هینتها یا گیر آیکون ایکس سامسونگ. وقتی بیسیم هست این طراحی و اون زائده پایین دیگه از شرکت با سابقهای مثل اپل انتظار نمیره.
۴- الان اپل محصولاتش خوب هستن؟ نه. عالی هستند. ولی دیگه بیعیب نیستن. مشتریهای اپل سمت اپل نیومدن که هر یه مدت منتظر هاتفیکس و پچ و رفع اشکالات باشن. همه اپل رو به خاطر این انتخاب میکردن چون محصولات اپل طبق شعارش نماد واقعی "Just Work" بودن و بدون دردسر میتونستید استفاده کنید. الان در همین حالی که هنوز عالی هستند ولی از اون بیعیبی یک دهه گذشته فاصله گرفتند.
۵- آیا همهش به حضور استیو جابز برمیگرده و دیگه درست بشو نیست؟ نه! اپل میتونه باز هم رویهش رو اصلاح کنه. حتی بدون استیو جابز. همهمون البته میتونیم تز بدیم و راهکار بدیم، اما ما فقط از دید مشتری به قضیه نگاه میکنیم. مطمئن اجرایی کردن طرحها در سطح کلان خیلی خیلی پیچیدهتره.
۶- این مطلب هم شاید تند و تیز و گزنده باشه. ولی الزاما تمام نظرات نویسنده نیست. بایگانی مطالب رو نگاه کنید هم از عیبها و ایرادات بقیه شرکتها پیدا میکنید و هم از طرفداری از اپل. قرار نیست توی تمام مطالب هم خوبیها گفته بشه هم ضعفها. نسبت به هر مطلب ممکنه نوشتهها متفاوت بشه.
بازم ممنون از وقتی که گذاشتید و خوندید و نظر دادید :)
Pooriya
درکل اپل نهایتا یکی دوسال تو اوج میمونه و ب احتمال زیاد در سال های اتی از کورس جا میمونه.
ناشناس
ناشناس
واقعا باورم نمیشه با اینکه برخی از کامنت ها انتقاد تند به شخص شما بود
بازم تائيدش کردید و به نمایش گذاشتید
والا من تا حلا اینجوریش رو ندیده بودم
روحیه نقد پذیریتون بالاست خوشم اومد
Pouya
بهمن
اين پست اطلاعات خوبى رو در اختيار ما ميذاره و موارد درست زيادى هم داره اما خب ايرادگرفتن از يه سرى موارد دور از انصافه.
_مك بوك جديد نوآورى قابل توجهى نداشته. البته مثل ساير برندها فقط به ارتقاى سخت افزار بسنده كرده و در در مقايسه با بقيه كامله اما از اپل كه به نوآورى شناخته ميشه واقعاچنين انتظارى نيست.
_اپل واچ پرفروش ترين ساعت هوشمند بازاره و اگه از ساير ساعتها بيشتر نباشه به هيچ وجه كمتر نيست و به نسبت ديگر برند ها كم نذاشته
_در مورد اير پادز اين مقاله كم و بيش صادقه چون از جهاتى يه نوآوريه و جدا از توانايى صداش كه ايراد خاصى بهش وارد نيست هماهنگى همزمان دو تا سَرى اونم بدون هيچ اتصالى كم نظيره.شارژ عالى اى هم در اختيار كاربر ميذاره.. با ٢٠دقيقه شارژ٦ساعت قابل استفاده ست اونم درحالى كه جعبه حمل كردنش همون جعبه شارژ بيسيمشه و قابل حمله،ميشه حتى در جيب هم شارژ هم شه
_در مورد تيم طراحى اپل كه بهش ايراد وارد شده نكاتى از قلم افتاده..درسته كه استيو جابز در زمان ورودش توسعه خيلى از محصولات رو متوقف كردو فقط بر روى محصولات خاصى متمركز شد اما فكر كنيد اگه اپل به فكر توليد محصولات ديگه نباشه و فقط بر روى آيفون و آيپد و.. متمركز بشه نهايتا تا چند وقت ميتونه اين راهو ادامه بده؟استيو جابز در بازگشتش ساخت محصولاتى رو متوقف كرد كه قبلا ساخته شده بودند و جاى كارنداشتندمانند پرينتر.اما كار بر روى صنايع نو ظهورمثل واقعيت مجازى يه خودروى هوشمند كه هنوز تكامل نيافته و فراگير نشدند بسيار عقلانيه چون اگه استيو هم ميخواست فقط بر روى كامپيوتر و محصولات فعلى زمانش متمركز بشه هرگز آيفونى خلق نميشد پس اپل همواره بايد به دنبال توليد و جا انداختن يه محصول جديد باشه مثل آيفون چون هر نوع محصولى تاريخ مصرف داره و در آينده به محصول جديد همه گير خواهد شد
_استيوجابز به تيم فعلى اپل ايمان داشت و درآخرين سخنرانيش دقيقابرخلاف متن پست ميگه هرگزنگيد اگه من بودم چه ميكرد،كار درستى كه در ذهن داريد را انجام دهيد تيم فعلى در واقع همون تيمى هست كه استيو جابز پايه گذارى كرده و افراد كليدى در مديريت از جمله تيم كوك مورد تاييد خود او بودند وقطعا ميدونست كه چه كسانى رو پس از خود قراربده.سپاسگزارم كه حوصله كرديد
ناشناس
چون محصول سخت افزاری جدید که تا کنون تولید نشده باشه، نمیتونه به بازار عرضه کنه، که دوباره انقلابی راه بندازه، بایدم صدر جدول رو از دست بده! هر وقت نوک قله باشی، هم زمان بالای یک دره خطرناک هستی! از نظر یکپارچه بودن، اپل حرف نداره، هنوزم بهترینه تو این زمینه. در مورد مکبوک پرو به دلیل اینکه میخواست مکبوک پرو جدید با سالهای پیش تفاوت داشته باشه، اومد درگاههای مورد نیاز و کارآمد رو از مکبوک پرو امسال حذف کرد! (مجبور شد غرورش رو زیر پا بزاره و به جای استفاده از درگاه قدیمی مگاسیف از یواسبی نوع سی استفاده کنه!)، از طرفی به جای اینکه کل صفحه نمایش مکبوک پرو رو لمسی کنه، یه نوار لمسی اضافه کرد! که بگه من از دیگر شرکتها تقلید نمیکنم! به علاوه مشکل قوه مکبوک پرو هم بیش از پیش چهره مکبوک پروها رو منفور کرد! و در همین زمان دیگر شرکتها، از جمله گوگل با پیکسلهاش، سامسونگ با واقعیت مجازیش و از طرفی عام مایکروسافت با خانواده سرفیس (به خصوص سرفیس بوک که دو در یک هست) و استفاده از درگاههای قدیمی و متناسب با لوازم جانبیهای قدیمی و البته یکی و دو درگاه جدید (یواسبی نوع سی) اپل رو دعوت به رقابت کردند و موفقیتهای خوبی هم داشتند. سازگاری با لوازم جانبی قدیمی واسه بیشتر هزینه نکردن، خیلی مهمه.
هر سه نمونه آیپد که بهار سال آینده به بازار میاد، چون به جای مک اواس از آیاواس استفاده میکنه، در مقابل دیگر رقبا از جمله سرفیس پرو عام مایکروسافت، کروم بوکهای جدید سامسونگ واسه اندروید بازا و محصولهای لنوو و دیگر چینیها که قیمت ارزانتری هم دارند، برگی واسه برنده شدن نداره!
اما آیفون به دلیل طراحی کامل متفاوت از سالهای پیش، به احتمال زیاد باز سود دهی خوبی واسه اپل رقم خواهد زد.
دستیار صوتیشم باید دید در مقابل رقبا (الکسا، کورتانا، اسیستنت، بیکسبی، ویکا و ...) چه خواهد کرد.
تو این یه دهه بیشترین تمرکز اپل روی آیفون بود که بیش از نیمی از سود شرکت رو به ارمغان میاره.
البته در هر شرایطی اپل یکی از شرکتهای خوب دنیا هست.
میلاد
سعید
Keihan great
قبلی
بعدی