اختلاف میان مالک و مستاجر درباره بیمه آتش‌سوزی از یک سوال ساده شروع می‌شود: اگر حادثه‌ای مثل آتش‌سوزی رخ دهد، چه کسی باید خسارت را جبران کند؟ پاسخ کوتاه این است که بیمه ساختمان معمولا به نفع مالک است و بیمه اثاثیه به نفع مستاجر؛ اما مسئولیت نهایی می‌تواند به قرارداد اجاره، نوع خسارت و نقش هر طرف در وقوع حادثه بستگی داشته باشد.

تبلیغات

بیمه آتش‌سوزی یک بیمه اموال است و خسارت را فقط نسبت به مالی جبران می‌کند که در بیمه‌نامه به‌عنوان مورد بیمه ثبت شده باشد. بنابراین اگر فقط ساختمان بیمه شده باشد، وسایل مستاجر خودکار تحت پوشش قرار نمی‌گیرد و اگر فقط اثاثیه بیمه شده باشد، خسارت واردشده به بنا و تاسیسات ثابت ساختمان از همان بیمه‌نامه قابل دریافت نیست.

بیمه آتش سوزی بر عهده مالک است یا مستاجر؟

بیمه آتش‌سوزی ساختمان باید از طرف مالک یا با هماهنگی او تهیه شود؛ چون ساختمان، دیوارها، سقف، تاسیسات ثابت و بخش‌های اصلی ملک متعلق به مالک است. اگر آتش‌سوزی به بنا آسیب بزند، مالک کسی است که برای تعمیر یا بازسازی ساختمان با هزینه اصلی روبه‌رو می‌شود.

البته این جمله به این معنا نیست که مستاجر هیچ نقشی ندارد. اگر در قرارداد اجاره شرط شده باشد که مستاجر باید برای ملک بیمه آتش‌سوزی تهیه کند یا هزینه آن را بپردازد، همان شرط قراردادی بین طرفین اهمیت پیدا می‌کند. اما در حالت عادی، بیمه کردن اصل ساختمان بیشتر به دارایی مالک مربوط است.

برای مثال، اگر آتش‌سوزی ناشی از اتصال برق قدیمی ساختمان باشد و مستاجر در ایجاد آن نقشی نداشته باشد، منطقی نیست هزینه خسارت به بنای ملک فقط بر عهده مستاجر قرار بگیرد. در مقابل، اگر حادثه بر اثر بی‌احتیاطی یا استفاده غیرمتعارف مستاجر رخ داده باشد، موضوع مسئولیت جداگانه بررسی می‌شود.

از طرف دیگر، بیمه اثاثیه بیشتر برای مستاجر اهمیت دارد، چون وسایل داخل خانه معمولا متعلق به اوست. لوازم برقی، فرش، مبلمان، لباس، وسایل شخصی و دارایی‌های داخل واحد، حتی اگر در خانه اجاره‌ای باشند، بخشی از دارایی مستاجر محسوب می‌شوند.

اگر مالک فقط ساختمان را بیمه کرده باشد، مستاجر نباید تصور کند وسایل او هم حتما تحت پوشش است. برای پوشش اثاثیه، باید ارزش وسایل در بیمه‌نامه درج شود و موضوع بیمه شامل اثاثیه هم باشد. اگر مستاجر می‌خواهد در برابر خسارت به وسایل خود محافظت داشته باشد، باید بیمه‌نامه‌ای بگیرد که اثاثیه را صریحاً پوشش دهد. جدول زیر تفاوت بیمه ساختمان و بیمه اثاثیه را از نگاه مالک و مستاجر نشان می‌دهد:

توضیحات چه مواردی را پوشش می‌دهد؟ بیشتر به نفع چه کسی است؟ موضوع بیمه
ارزش بازسازی ساختمان باید درست اعلام شود بنا، دیوارها، سقف، تاسیسات ثابت و بخش‌های اصلی ملک مالک ساختمان
وسایل باید در سرمایه بیمه‌شده لحاظ شوند وسایل خانه، لوازم برقی، مبلمان، فرش و دارایی‌های داخل واحد مستاجر یا مالکِ ساکن اثاثیه
برای خانه اجاره‌ای باید مالکیت وسایل و توافق طرفین روشن باشد هم بنا و هم وسایل داخل آن مالکِ ساکن یا با توافق مالک و مستاجر ساختمان و اثاثیه با هم
این پوشش‌ها معمولا نیازمند انتخاب جداگانه هستند زلزله، سیل، ترکیدگی لوله، سرقت با شکست حرز و موارد مشابه هر دو طرف، بسته به نیاز پوشش‌های اضافی

برای مشاهده قیمت و شرایط بیمه آتش سوزی شرکت‌های مختلف بیمه، کلیک کنید:
https://bimebazar.com/fire-insurance/

قرارداد اجاره چه نقشی در مسئولیت بیمه آتش سوزی دارد؟

قرارداد اجاره می‌تواند مسئولیت پرداخت حق‌بیمه یا تهیه بیمه‌نامه را بین مالک و مستاجر مشخص کند. اگر در قرارداد، شرطی درباره بیمه آتش‌سوزی آمده باشد، همان شرط در رابطه میان دو طرف اهمیت زیادی دارد.

برای مثال، ممکن است در قرارداد نوشته شود که مالک ساختمان را بیمه می‌کند و مستاجر فقط مسئول بیمه اثاثیه خود است. در حالت دیگر، ممکن است دو طرف توافق کنند حق‌بیمه ساختمان از شارژ یا هزینه‌های مشترک پرداخت شود. حتی ممکن است برای ملک تجاری، مستاجر متعهد شود علاوه بر اثاثیه، موجودی کالا یا دکوراسیون را هم بیمه کند.

اگر قرارداد درباره بیمه سکوت کرده باشد، بهتر است مالک و مستاجر پیش از وقوع حادثه تکلیف را روشن کنند. چون بعد از خسارت، اختلاف بر سر اینکه «چه کسی باید بیمه می‌گرفت» معمولاً پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر می‌شود.

اگر آتش سوزی به دلیل تقصیر مستاجر باشد چه می‌شود؟

اگر آتش‌سوزی به دلیل سهل‌انگاری مستاجر رخ دهد، مستاجر ممکن است موظف به پرداخت خسارت وارده به ملک باشد، مگر اینکه خلاف آن در قرارداد اجاره ذکر شده باشد. در این حالت چهار سناریو ممکن است:

  • سناریو اول: مالک بیمه دارد، مستاجر مقصر است. بیمه خسارت ساختمان را پرداخت می‌کند، اما ممکن است بعدا به‌عنوان «حق رجوع» از مستاجر مقصر طلب خسارت کند.
  • سناریو دوم: مالک بیمه ندارد، مستاجر مقصر است. مستاجر مستقیما باید هزینه بازسازی ساختمان را پرداخت کند.
  • سناریو سوم: مالک بیمه دارد، مستاجر مقصر نیست. بیمه خسارت ساختمان را پرداخت می‌کند و مستاجر وسایلش را از بیمه‌نامه خودش می‌گیرد.
  • سناریو چهارم: مالک بیمه ندارد، مستاجر مقصر نیست. مالک باید هزینه بازسازی را خودش بپردازد.

در خرید بیمه آتش سوزی، چه کسی باید حق‌بیمه را پرداخت کند؟

پرداخت حق‌بیمه ساختمان معمولا با کسی است که از بیمه‌نامه نفع اصلی می‌برد؛ یعنی مالک. پرداخت حق‌بیمه اثاثیه هم با صاحب وسایل است؛ یعنی مستاجر یا مالکِ ساکن در ملک. با این حال، توافق قراردادی می‌تواند این تقسیم‌بندی را تغییر دهد. در جدول زیر، بهطور کامل این موضوع را بررسی میکنیم:

دلیل پرداختکننده حق‌بیمه وضعیت
دارایی اصلی و ارزش بازسازی بنا متعلق به مالک است مالک بیمه ساختمان خانه اجاره‌ای
وسایل داخل خانه متعلق به مستاجر است مستاجر بیمه اثاثیه مستاجر
ممکن است بنا با مالک و موجودی یا تجهیزات با مستاجر باشد بسته به قرارداد بیمه ملک تجاری اجاره‌ای
باید مشخص شود هر بخش از دارایی متعلق به چه کسی است توافقی بیمه ساختمان و اثاثیه با هم
مثلاً زلزله برای بنا مهم است و سرقت برای اثاثیه هم اهمیت دارد مالک یا مستاجر، بسته به ریسک بیمه تکمیلی با پوشش‌های اضافه

بهتر است این موضوع در قرارداد اجاره روشن نوشته شود؛ چون پرداخت حق‌بیمه، مالکیت بیمه‌نامه و دریافت خسارت بعد از حادثه به هم مرتبط هستند.

بیمه بازار چه کمکی به انتخاب بیمه مناسب برای مالک و مستاجر می‌کند؟

برای مالک و مستاجر، مسئله اصلی هنگام خرید بیمه این است که بدانند دقیقا کدام اموال باید بیمه شود. مالک به پوشش ساختمان و تاسیسات فکر می‌کند و مستاجر بیشتر نگران اثاثیه و وسایل داخل خانه است. در بیمه آتش سوزی بیمه بازار می‌توان نوع ملک، سرمایه ساختمان، ارزش اثاثیه و پوشش‌های موردنیاز را بررسی کرد و گزینه‌های مختلف را مقایسه کرد.

این مقایسه به کاربر کمک میکند تا ببیند تفاوت بیمه ساختمان، اثاثیه یا هر دو، چه اثری بر حق‌بیمه و سطح پوشش دارد. در نهایت، بیمه بازار مسیر انتخاب را ساده‌تر می‌کند، اما تصمیم درست همچنان به این بستگی دارد که مالک و مستاجر نقش خود را در قرارداد و در بیمه‌نامه درست مشخص کرده باشند.

جمع‌بندی

بیمه آتش‌سوزی ساختمان در حالت معمول بیشتر به عهده مالک و به نفع اوست، چون ساختمان و تاسیسات ثابت ملک دارایی مالک محسوب می‌شود. بیمه اثاثیه بیشتر به مستاجر مربوط است، چون وسایل داخل خانه متعلق به اوست. با این حال، قرارداد اجاره، نوع خسارت و نقش هر طرف در وقوع حادثه می‌تواند این تقسیم‌بندی را تغییر دهد.

برای جلوگیری از اختلاف، بهتر است مالک و مستاجر قبل از اجاره مشخص کنند چه کسی ساختمان را بیمه می‌کند، چه کسی اثاثیه را پوشش می‌دهد و حق‌بیمه هر بخش چگونه پرداخت می‌شود. استفاده از مسیرهای مقایسه‌ای مثل بیمه بازار هم کمک می‌کند هر طرف پوششی را انتخاب کند که دقیقاً با دارایی و مسئولیت او هماهنگ باشد.