تست همراه اول

سرویس خبر
29 فروردین 1401 ساعت 13:17
0 نظر

 

آشنایی با سامانه‌های انتقال قدرت خودرو: 4WD و AWD و FWD و RWD و SH-AWD

تفاوت خودروهای چهارچرخ محرک (4WD)، تمام‌چرخ محرکِ دائمی (AWD)، محور جلو (FWD)، محور عقب (RWD) و تمام‌چرخ محرک دائمیِ بهین‌فرمان‌پذیر (SH-AWD) چیست؟


 

احتمالا تاکنون بارها به عباراتی مثل 4WD، AWD، FWD و RWD برخورده‌اید. این عبارت‌ها نحوه انتقال قدرت موتور به محور و چرخ‌های خودرو را مشخص می‌کنند و هر یک مزایا و معایبی دارند. به همین دلیل اگر هر کدام از این‌ها به‌جا استفاده شوند، هدایت خودرو و ایمنی آن‌را بهبود می‌دهند و حتی بر میزان مصرف سوخت خودرو و نیز بر کارایی آن در مسیرهای سخت و ناهموار تاثیر مثبت می‌گذارند. در این مطلب، با پنج نوع رانشگر یا پنج نوع شیوه انتقال قدرت موتور به چرخ‌های خودرو آشنا می‌شویم.

 

4WD – چهار چرخ محرک

بسیاری از خودروهای دورگه (کراس‌اوور) و شاسی‌بلند امروزی از سامانه چهارچرخ محرک یا اصطلاحا 4WD (مخفف Four-Wheel Drive) بهره می‌برند. در سامانه 4WD قدرت موتور به هر چهار چرخ خودرو منتقل می‌شود. به همین دلیل 4WD برای خودروهای سنگین از جمله وانت‌های بزرگ، شاسی‌بلندها و خودروهای سنگینی که برای حرکت در سطوح سخت و لغزنده ساخته شده‌اند، سامانه مناسبی است.

جیپ رنگلر با سامانه‌ انتقال قدرت چهار چرخ محرک (4WD)

در بسیاری از خودروها سامانه چهار چرخ محرک معمولا غیردائمی است، یعنی راننده می‌تواند آن‌را فعال یا غیرفعال کند. وقتی این سامانه غیرفعال می‌شود، قدرت موتور فقط به دو چرخ خودرو منتقل می‌شود و به‌عبارت دیگر سامانه خودرو به 2WD تغییر وضعیت می‌دهد.

در سامانه‌های چهارچرخ محرک، تمام چرخ‌ها با سرعت یکسانی می‌چرخند تا خودرو در سطوح لغزنده یا سخت و ناهموار، ثبات و اصطکاک بهتری داشته باشد.

اما سامانه چهارچرخ‌محرک، برای رانندگی در جاده‌های عادی و هموار مناسب نیست. مثلا در پیچ‌های تند چرخ‌هایی که رو به بیرون هستند، چون فضای بیشتری را پوشش می‌دهند، باید سریع‌تر از چرخ‌های درونی بپیچند و همین مسئله سبب می‌شود خودرو دچار تکانه شود یا در اثر سایش اصطلاحا شیهه بکشد.

 

AWD - تمام‌چرخ محرک دائمی

گفتیم که قابلیت چهارچرخ‌محرک یا 4WD معمولا غیردائمی است و راننده می‌تواند آن‌را فعال یا خاموش کند. اما AWD (مخفف All-Wheel Drive) دائمی و همیشه فعال است. سامانه‌های دائمی AWD که مدت‌ها بعد از 4WD متولد شدند، کاملا خودکار هستند و بسیاری از خودروهای دورگه یا کراس‌اوور از آن بهره می‌برند.

در سامانه 4WD هر چهار چرخ به‌ یک‌اندازه از موتور، قدرت جذب می‌کنند تا سایش خودرو با کف جاده افزایش یابد، اما در سامانه‌های AWD اعم از الکترونیکی یا مکانیکی، موتور به هر یک از چرخ‌ها نیروی متفاوتی می‌فرستد.

مرسدس بنز AMG-E63 با سامانه‌ انتقال قدرت تمام‌چرخ محرک دائمی (AWD)
 

با این‌که AWD سامانه‌ پیچیده‌تری است اما کار کردن با آن آسان‌‌تر است. وقتی خودرو روی سطوح لغزنده و کم‌اصطکاک حرکت می‌کند‌، قدرت موتور از چرخ‌هایی که می‌لغزند به دیگر چرخ‌ها منتقل می‌شود تا کمبود نیروی اصطکاک سریع‌تر جبران شود. این راه‌کار میزان مصرف سوخت را نیز بهبود می‌دهد.

سامانه‌ تمام‌چرخ محرک دائمی بسته به تعداد چرخ‌های خودرو ممکن است به نام‌های متفاوتی خوانده شود. مثلا منظور از 6x6 خودرویی با سامانه‌ AWD است که 6 چرخ دارد و قدرت موتور پیوسته به هر شش چرخ آن منتقل می‌شود.

کامیون کاماز 63501 با کمک سامانه‌ انتقال قدرت هشت‌چرخ محرک دائمی (8x8)، چنین سطوح لغزنده‌ای را آسان‌تر می‌پیماید.

 

FWD – سامانه‌ محور جلو

بسیاری از خودروهای فعلی، محور جلو یا همان دیفرانسل جلو یا اصطلاحا FWD (مخفف Front-Wheel Drive) هستند. در سامانه‌ FWD قدرت موتور فقط به دو چرخ جلو منتقل می‌شود. این نوع سامانه کم‌هزینه‌تر و ساده‌تر و کار کردن با آن آسان‌تر است. خودروهایی که از سامانه‌ AWD بهره می‌برند معمولا گران‌ترند. وقتی بیشتر خودروهای دنیا همچنان محور جلو (FWD) هستند، یعنی این سامانه هنوز کارآمد است.

در خودروهای محور جلو (FWD) چون تمام قطعات مکانیکی جلوی خودرو تعبیه می‌شود، فضای عقب خودرو را می‌توان وسیع‌تر طراحی کرد. ضمنا سامانه‌ محور جلو برخلاف سامانه‌ AWD، به تونل انتقال قدرت در کف خودرو نیازی ندارد. لذا برای مسافرانِ صندلی عقب، جای پای بیشتری فراهم می‌شود.

هیوندای i20-N با سامانه‌ انتقال قدرت محور جلو (FWD)
 

خودروهای محور جلو مزیت دیگری هم دارند: چون قدرت موتور تماما به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود، اصطکاک چرخ‌ها با زمین در سربالایی‌ها افزایش می‌یابد و خودرو راحت‌تر حرکت می‌کند. اما هنگام رانندگی در سطوح عادی، سامانه‌ FWD در مقایسه با سامانه‌ AWD اصطکاک کمتری ایجاد می‌کند، زیرا اگر یکی از دو چرخ جلو اصطکاکش با زمین را از دست بدهد و بلغزد، فقط یکی از چرخ‌های جلو زمین را خواهدچسبید.  

خودروهای محور جلو در سطوح خشک عملکرد خوبی دارند. با سربرآوردن فناوری کنترل اصطکاک و سامانه ترمز ضدقفل (اصطلاحا ABS) عملکرد سامانه‌ محور جلو روی سطوح خیس و حتی روی لایه‌های نازک برف‌ نیز تدریجا بهبود یافته است.

 

RWD – سامانه‌ محورعقب

سامانه‌ محور عقب (RWD) برعکس سامانه‌ محور جلو (FWD) عمل می‌کند. در خودروهای محور عقب وقتی پدال گاز را می‌فشارید، قدرت موتور به چرخ‌های عقب منتقل می‌شود. شتاب‌گیری خودروهای محور عقب خوب است، زیرا چرخ‌های عقب، خودرو را به حرکت درمی‌آورند و چرخ‌های جلو، جهت حرکت خودرو را تعیین می‌کنند.

تصویر 5. آئودی R8 با سامانه‌ انتقال قدرت محور عقب (RWD)
 

اما خودروهای محور عقب باوجود بهره‌گیری از فناوری پیشرفته کنترل اصطکاک، هنگام حرکت روی سطوح خیس و لغزنده کم‌ثبات‌تر هستند و این‌گونه مواقع، خودروهای تمام‌چرخ محرک دائمی (AWD) عملکرد بهتری دارند.

 

SH-AWD – تمام‌چرخ محرک دائمیِ بهین‌فرمان‌پذیر

«تمام‌چرخ‌ محرک دائمیِ بهین‌فرمان‌پذیر» یا SH-AWD (مخفف Super-Handling All-Wheel Drive) نام سامانه‌ جدیدی است که هوندا آن‌را در بسیاری از خودروهای مدل «آکورا» پیاده کرده است. این سامانه دائماً فعال، جهت بهینه‌سازی اصطکاک و فرمان‌پذیری1 خودرو طراحی شده است. سامانه SH-AWD برای این منظور در چرخ‌های عقب از سازوکار کلاچ بهره می‌برد که الکترونیکی هدایت می‌شود.

وقتی خودرو دور می‌زند، چرخ‌هایی که روبه بیرون هستند، سطح وسیع‌تری را روی زمین درمی‌نوردند و سامانه SH-AWD هم نیروی مازاد را بین چرخ‌های روبه‌بیرون توزیع می‌کند. به همین ترتیب هنگام دور زدن خودرو وقتی چرخ‌های روبه‌داخل، اصطکاک‌شان با سطح زمین را از دست می‌دهند، چرخ‌‌های بیرونی قدرت بیشتری از موتور دریافت می‌کنند تا خودرو بیشتر به زمین بچسبد و راحت‌تر هدایت شود.

 آکورا RL با سامانه‌ انتقال قدرت تمام‌چرخ محرکِ دائمیِ بهین‌فرمان‌پذیر (SH-AWD)
 

با این راه‌کار هم میزان اصطکاک و ثبات خودرو افزایش می‌یابد و هم خودرو سریع‌تر دور می‌زند. بنابراین، در چنین مواقعی، سامانه SH-AWD در مقایسه با سامانه‌ رایج‌تر AWD کارایی بیشتری دارد.

 

پانویس:

  1. میزان حساسیت و کیفیت واکنش خودرو به دستورهای راننده را فرمان‌پذیری - handling - می‌گویند.

 



  29 فروردین 1401
0 نظر
5.00
  3 رای
نظرات کاربران

در حال بارگذاری