تست همراه اول

سرویس خبر
14 شهریور 1398 ساعت 11:00
2 نظر

 

مایع خنک‌کننده موتور، فرق آن با ضدیخ و زمان تعویض آن

نگاهی به فواید و عملکرد مایع خنک‌کننده موتور: مایع خنک‌کننده موتور چیست، با ضدیخ چه فرقی دارد و چندوقت یک‌بار باید تعویض شود؟


 

مایع خنک‌کننده موتور و فواید آن

مایع خنک‌کننده موتور از انجماد و جوشیدن آب در سرما و گرمای شدید و نیز از خوردگی اجزای رادیاتور جلوگیری می‌کند. در گذشته، برای انتقال حرارت موتور به رادیاتور بیشتر از آب خالص استفاده می‌شد. اما چون آب در دمای صفر درجه یخ می‌زند و در دمای صد درجه به جوش می‌آید، در سرما و گرمای شدید کارایی ندارد. به‌همین علت بعدها مایع خنک‌کننده که ترکیبی از آب و ضدیخ است، جایگزین آن شد.

آب و ضدیخ در کنار هم عملکرد بسیار خوبی دارند. آب برای دفع گرمای عادی موتور، بسیار مناسب است. ضدیخ نیز چون در مقایسه با آب، دمای جوش بالاتر و دمای انجماد پایین‌تری دارد، یعنی دیرتر از آب به جوش می‌آید و دیرتر از آب منجمد می‌شود، از یخ زدن موتور در سرمای شدید و جوش آمدن آب در گرمای شدید جلوگیری می‌کند. ضمنا استفاده از آب خالص به ایجاد خوردگی در بعضی از اجزای فلزی منجر می‌شود، اما مایع خنک‌کننده موتور به‌سبب برخورداری از مواد و ترکیبات ضدخوردگی، این مشکل را رفع می‌کند. پس نه آب و نه ضدیخ، هیچ‌یک بدون دیگری نمی‌تواند خنک‌کننده کارآمدی باشد.

 

مواد تشکیل‌دهنده مایع خنک‌کننده

آب و ضدیخ دو ماده اصلی تشکیل‌دهنده مایع خنک‌کننده موتور هستند. ترکیب پایه مایع خنک‌کننده برای بسیاری از موتورها یکسان است: 50 درصد آب و 50 درصد اتیلن گلیکول. آب بهترین گزینه‌ برای دفع گرماست. گلیکول نیز که ماده‌ای ضدیخ است، از انجماد آب جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، معمولا مقادیر کمی ترکیبات دیگر نظیر مواد ضدخوردگی، ضدکف، رنگ‌ و دیگر افزودنی‌ها نیز به مایع خنک‌کننده اضافه می‌شود.

 


 

آشنایی با اجزای سامانه خنک‌کننده موتور

استفاده از مایع خنک‌کننده برای تنظیم دمای موتور خودروها و دیگر وسایل نقلیه، ضروری است، زیرا افزایش بیش از حد دما، روند فرسایش موتور و روغن موتور را تسریع می‌کند. گفتنی است که در موتورهای دیزلی خودروهای سنگین، تنها یک‌سوم انرژی تولیدشده توسط موتور، برای به حرکت درآوردن خودرو مصرف می‌شود. یک‌سوم دیگر آن به‌صورت انرژی گرمایی از طریق اگزوز به بیرون انتقال می‌یابد و مابقی نیز با کمک مایع خنک‌کننده و رادیاتور دفع می‌شود. برای آکاهی از عملکرد مایع خنک‌کننده بهتر است با عملکرد رادیاتور، ضدیخ و سامانه خنک‌کننده موتور نیز آشنا شویم.

 

رادیاتور خودرو چیست و چه می‌کند؟

مایع خنک‌کننده با کمک رادیاتور خودرو، دمای موتور را تنظیم می‌کند. رادیاتور خودرو مایع خنک‌کننده‌ را که پس از خروج از موتور بسیار داغ شده است، به‌سرعت و پیش از آن‌که مجددا وارد موتور شود، خنک می‌کند. رادیاتور با سرد کردن مایع خنک‌کننده در واقع گرمای موتور را دفع می‌کند.

 

ضدیخ چیست و با مایع خنک‌کننده چه فرقی دارد؟

بسیاری از مردم به مایع‌ خنک‌کننده، ضدیخ می‌گویند اما در واقع ضدیخ یکی از دو ماده اصلی تشکیل‌دهنده مایع خنک‌کننده است. ماده اصلی بعدی، آب است. مایع خنک‌کننده استاندارد، ترکیبی از آب و ضدیخ به‌نسبت مساوی یعنی 50:50 است. این ترکیب در هوای گرم و معمولی عملکرد بسیار خوبی دارد اما در هوای سرد، نسبت ضدیخ به آب باید افزایش ‌یابد. 


 

اجزا و عملکرد سامانه خنک‌کننده موتور

رادیاتور تنها بخشی از سامانه خنک‌کننده موتور است. پمپ، ترموستات و گذرگاه‌های ویژه ورودی و خروجی موتور، بخش‌های دیگر آن هستند. عملکرد سامانه خنک‌کننده موتور به‌طور خلاصه چنین است که پمپ، مایع خنک‌کننده را به درون موتور می‌فرستد. وقتی مایع خنک‌کننده به‌اندازه کافی گرمای موتور را جذب کرد، ترموستات اجازه می‌دهد تا مایع خنک‌کننده به رادیاتور برود. مایع خنک‌کننده از چندین لوله عبور می‌کند تا به باله‌های رادیاتور برسد. اغلب یک پروانه ویژه نیز با چرخش خود، رادیاتور را کمک می‌کند تا حرارت مایع خنک‌کننده را به هوای اطراف انتقال دهد. سرانجام وقتی ترموستات مطمئن شد که مایع خنک‌کننده به‌اندازه کافی خنک شده است، اجازه می‌دهد تا مجددا به موتور بازگردد.

 

الف: رادیاتور بخاری / ب: پمپ آب / پ: پروانه خنک‌کننده / ت: مخزن مایع خنک‌کننده / ث: رادیاتور و کلاهک تنظیم فشار / ج: ترموستات /  چ: شلنگ‌ها
 


 

مایع خنک‌کننده موتور چندوقت یک‌بار باید تعویض شود؟

هر خودروساز بسته به خودرویی که تولید می‌کند، در این‌خصوص توصیه‌های متفاوتی دارد و لذا بازه زمانی پیشنهادی آن‌ها ممکن است بسیار متفاوت و بین 50.000 تا 250.000 کیلومتر متغیر باشد. پس نخستین توصیه این است که دفترچه راهنمای خودرو را مطالعه کنید. مثلا شرکت هیوندای درباره اکثر مدل‌های تولیدی‌اش گفته است که وقتی خودرو اولین 100.000 کیلومتر خود را پیمود، مایع خنک‌کننده آن را تعویض کنید و پس از آن هر 50.000 کیلومتر یک‌بار این کار را انجام دهید. عده‌ای نیز می‌گویند تعویض مایع خنک‌کننده زمان مشخصی ندارد. (شاید استدلال‌شان است که تا وقتی که مایع خنک‌کننده کیفیت خود را از دست نداده ‌است، لازم نیست تعویض شود.) 

اما در کل ضرری ندارد که هر 80.000 کیلومتر یک‌بار رادیاتور را بررسی کنید تا اگر دچار خوردگی شده بود زودتر متوجه شوید. مایع خنک‌کننده به‌مرور زمان اسیدی می‌شود و خواص ضدزنگ و ضدخوردگی خود را از دست می‌دهد. از ظاهر آن نیز به‌سختی می‌توان درباره کیفیتش قضاوت کرد. گاهی حتی مایع خنک‌کننده‌ای که هنوز سالم است، سبب خوردگی می‌شود. خوردگی ممکن است به رادیاتور، پمپ آب، ترموستات، درپوش رادیاتور، شلنگ‌ها و دیگر اجزای سیستم خنک‌کننده و نیز سیستم گرمایشی خودرو آسیب بزند و نهایتا به داغ شدن موتور بیانجامد.

 

در بازار نوارهای ویژه‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد آیا مایع خنک‌کننده، اسیدی شده است یا نه. ضمنا استفاده از آب‌سنج (هیدرومتر) نیز مفید است، چون دمای جوش و انجماد مایع خنک‌کننده را می‌سنجد و از این طریق متوجه می‌شوید که آیا مایع خنک‌کننده خواص خود را از دست داده است یا نه.

اگر در اجزای سیستم خنک‌کننده موتور، خوردگی یا زنگار دیدید، احتمالا باید مایع خنک‌کننده را عوض کنید. برای این کار ابتدا مایع خنک‌کننده موجود را از رادیاتور تخلیه کنید تا ناخالصی‌ها‌‌ در آن باقی نمانند.   

بنابراین، در هر وسیله نقلیه‌ای حتی اگر سیستم خنک‌کننده ظاهرا درست کار می‌کند، هر 80.000 کیلومتر یک‌بار مایع خنک‌کننده را بیازمایید و نشانه‌های وجود زنگار و نشتی را بررسی کنید و مطمئن شوید که در مخزن، مایع خنک‌کننده کافی وجود دارد.

 

 




نظرات کاربران

در حال بارگذاری